PİKOM çalışmaları kapsamında faaliyetlerini sürdüren Bingöl Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Çalışmalar Uygulama ve Araştırma Merkezi (BÜSEÇAM) tarafından, arıcılık sektörünün küresel, ulusal ve bölgesel dinamiklerini kapsamlı bir şekilde analiz eden "Arıcılık Sektör Raporu" hazırlanarak kamuoyu ile paylaşıldı. Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Kadiroğlu tarafından kaleme alınan raporda, 2021-2025 dönemi verileri ışığında sektörün mevcut durumu değerlendirilmiş ve geleceğine yönelik önemli bilimsel projeksiyonlar sunulmuştur.

Kapsamlı Veri Analizi ve Bilimsel Öngörüler

Rapor kapsamında, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) resmi veri tabanlarından elde edilen ikincil veriler kullanılarak kovan varlığı, bal üretimi, balmumu üretimi ve işletme sayıları gibi temel sektör göstergeleri detaylı olarak incelenmiştir. Gerçekleştirilen akademik analizlerde; Box-Jenkins tahmin modeli ve Trend analizi yöntemleri (ARIMA) kullanılarak Bingöl ilinin 2026 yılına yönelik bal ve balmumu üretim beklentileri hesaplanmış, olası üretim dalgalanmalarına karşı politika yapıcılara yol gösterecek istatistiksel veriler elde edilmiştir.

Bingöl, TRB-1 Bölgesinde Arıcılığın Lideri Konumunda

Hazırlanan rapora göre Bingöl ili, arıcılık faaliyetleri açısından bölgesindeki öncü konumunu güçlü bir şekilde sürdürmektedir. Raporda öne çıkan başlıca istatistiksel bulgular şunlardır:

• Kovan Varlığı: 2025 yılı verilerine göre TRB-1 bölgesinde (Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli) toplam 464 bin kovan bulunurken, Bingöl ili yaklaşık 172 bin kovan varlığı ve %37.2'lik pay ile bölgede ilk sırada yer almaktadır. Bingöl, bu kovan kapasitesiyle Türkiye genelinde ise 15. sırada konumlanmıştır.

• Bal Üretimi: Bingöl ili 2025 yılında gerçekleştirdiği 1.572 ton bal üretimiyle TRB-1 bölgesi toplam üretiminin %43.2'sini tek başına karşılayarak birinci sıradaki yerini korumuştur.

• Üretim Verimliliği: Kovan başına düşen bal üretim verimliliği analiz edildiğinde, 2025 yılında Bingöl ili bölgesindeki diğer illeri geride bırakarak en yüksek bal üretim verimliliğine (9.1 kg) sahip il olarak kayıtlara geçmiştir.

• İlçe Bazlı Dağılım: Bingöl il sınırı içerisinde bal üretiminin ve kovan varlığının en yoğun olduğu bölge il merkezi olurken, bunu Genç, Solhan ve Karlıova ilçeleri takip etmektedir.

Sektörün Gelişimi İçin Stratejik Öneriler

Çalışmanın sonuç bölümünde, elde edilen bulgular ışığında bölgesel kalkınmayı destekleyecek çeşitli değerlendirme ve önerilere yer verilmiştir. Bingöl'de faaliyet gösteren arıcı işletmelerin kapasitelerini artırmak amacıyla teknik destek ve arıcılık eğitimlerinin yaygınlaştırılması gerektiği vurgulanmıştır.

Ayrıca, bal veriminde yaşanabilecek olası düşüş risklerini minimize etmek ve üreticilerin ekonomik kayıplarını önlemek adına ürün çeşitlendirmesine gidilmesinin elzem olduğu ifade edilmiştir. Bu bağlamda pazar payının büyütülmesi için sadece bal üretimine bağlı kalınmaması; arı sütü, polen, propolis ve arı zehri gibi katma değeri yüksek yan ürünlerin üretimine yönelik güçlü teşvik politikalarının hayata geçirilmesi önerilmektedir.

Rapora ulaşmak için, tıklayın